Sürdürülebilir Şehirler Projesi- Entegre Kentsel Su Yönetimi Planı (EKSYMP) Seçilen Şehirler Grup-2 (Van)

Projenin Kısa Açıklaması :

Danışmanlık hizmetleri, Sürdürülebilir Şehirler Projesi kapsamında 1,1 milyon nüfusa sahip Türkiye’nin ondokuzuncu büyük kenti olan Van İli için Entegre Kentsel Su Yönetim Planlarının hazırlanmasını kapsamaktadır.

Van, yüzölçümü açısından Türkiye'nin en büyük beşinci ilidir. Van İli’nde 13 ilçe, 692 mahalle yer almakta olup, İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçeleri Van metropol kentini oluşturmaktadır. Nüfusun yaklaşık %63’ü kentsel mahallelerde, bunun %76’sı ise İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçe merkezlerinde yaşamaktadır.

Proje kapsamında verilecek hizmetler ile; tüm su sorunlarını (atık su, yağmur suyu, katı atık) ele almak, iklim değişikliğinin veya büyük afetlerin su kaynaklarını nasıl etkilediğini incelemek, su kullanım verimliliğini artırma ve talebi azaltma teknikleri, suya duyarlı kentsel tasarım teknikleri, akarsular, çevresel su ve koruma planlaması kentsel peyzajlarda doğal sulak alanlar ve su yolları, tüm büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan alan için bu anlamda genel bir resim çekilmesi hedeflenmiştir.

Bu doğrultuda, su, atık su, yağmursuyu ve katı atık sektörlerinin genel incelenmesi, Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ), belediye ve hizmetlerin sunulması, sektörlerin tek tek değerlendirilmesi değil, birbirleri ve hizmet sektörü ile ilişkilerinin değerlendirilmesi ve hizmet sektörünün buna yönlendirilmesi de amaçlanmıştır.

Çalışma kapsamında aşağıda sıralanan görevler ile yapılan çalışmalar VASKİ ve IB'ye sunulmuş ve Dünya Bankası'nın görüşleri de alınarak nihai raporlar hazırlanmıştır.

Başlangıç Raporu ve Konsolide Edilmiş İş Programı:

Danışman, projenin organizasyon şemasını, aşamalarını ve projede gerçekleştirilecek aktiviteleri açıklamıştır.

Belediyenin / İdarenin Mevcut Durumu için Değerlendirme Raporu :

Danışman, ilin mevcut sosyo-kültürel koşullarını ve belediyenin/idarenin sorumluluklarını, yasal yükümlülüklerini, kurumsal yapısını, teknik altyapısını ve ekonomik-mali koşullarını değerlendirmiştir. İlin mevcut mekansal/sektörel planları ve strateji eylem planları gözden geçirilmiş ve Değerlendirme Raporu hazırlanmıştır.

Tüm Büyükşehir Belediyesi için Değerlendirme Raporu:

Büyükşehir belediyesinin tamamı için mevcut durum analizi ile 2050 yılı için kapasite artışına yönelik su taleplerini ve sürdürülebilir kalkınmayı dikkate alarak su, atıksu, yağmur suyu ve katı atık hizmetleri ile ilgili değerlendirme yapmış ve Değerlendirme Raporu hazırlanmıştır. Bu kapsamda;

• Paydaşlar ile görüşmeler neticesinde ilin ekonomik ve sosyal karakteri belirlenmiştir.
• Proje paydaşları ve boşluk analizi çalışmaları yapılmıştır.
• 2050 yılı için nüfus tahminleri çalışılmış, mekansal dağılım planlamaları yapılmıştır.
• Su ve atıksu projeksiyonları ile kentsel su döngüsü bileşenlerinin (içmesuyu, atıksu, yağmursuyu ve katı atık) mevcut durumunun değerlendirilmesi yapılmıştır.
• İlin taşkınlar ve iklim değişikliği etkileri açısından risk değerlendirmesi yapılmıştır.
• Su ve atıksu sektörlerinin yönetimine dahil olan ulusal ve belediye ölçeğindeki mevcut kurumların performansı ve kapasitesi değerlendirilmiş, entegre kentsel su yönetimi planının uygulanmasına yönelik eğitim ve kapasite geliştirme ihtiyaçları tespit edilerek önerilerde bulunulmuştur.

Seçilen Alan(lar)da Su Sisteminin Ayrıntılı Teşhis Raporu:

Seçili alan olarak Van Merkez (İpekyolu-Tuşba-Edremit İlçeleri) için su sisteminin ayrıntılı bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu kapsamda içme suyu sistemi, atıksu sistemi, yağmursuyu sistemi (dere yatakları ve kentsel drenaj olarak), endüstriyel atıksu, çamur arıtma ve bertarafı, katı atık sistemi ve şehir özelliklerine bağlı olarak su kaynakları üzerine büyük etkisi olan diğer sektörler değerlendirilmiştir.

Tüm Büyükşehir Belediyesi için Entegre Kentsel Su Yönetimi (EKSY) Strateji Raporu:

Hizmetler için ihtiyaç değerlendirme çalışmaları yapılmış ve geliştirme stratejileri belirlenmiştir. Bu stratejiler kısa-orta ve uzun vadeli olarak ayrılmış olup sadece altyapıya değil, sosyal, ekonomik ve çevresel hususlara da dayandırılmıştır. Bu kapsamda mevcut, master plan ve eğilim senaryoları çalışılmıştır.

Seçilen Alanlar için Entegre Kentsel Su Yönetimi (EKSY) Planı Raporu:

Danışman, toplanan verilere ve ayrıntılı teşhislere dayanarak Van Merkez (İpekyolu-Tuşba-Edremit İlçeleri) için Entegre Kentsel Su Yönetim Planı hazırlamıştır. Plan bütünleşik bir su sistemine ulaşmak için yapısal ve yapısal olmayan önlemleri içermiştir. Bu önlemler hem gerekçe, hem kapsam hem de öngörülen süreler ve tahmini maliyet olarak verilmiştir. Yapısal önlemler, su talebini karşılamak, su kalitesini iyileştirmek ve kentsel su yönetiminin sürdürebilirliğini geliştirmek için her türlü altyapıyı (merkezi olmayan su ve sanitasyon sistemleri, yağmursuyu hasadı, atıksu ve yağmur suyu geri dönüşümü ve sulak alanlar gibi doğal sistemler) dikkate alınmıştır.

Hizmetlerin Kapsamı :

• Başlangıç Raporu ve Konsolide Edilmiş İş Planı Raporunun hazırlanması,
• Belediyenin/İdarenin Mevcut Durumunun Gözden Geçirilmesi ve Değerlendirme Raporunun hazırlanması,
• Tüm Büyükşehir Belediyesi için Değerlendirme Raporunun hazırlanması,
• Seçilen Alan(lar)da Su Sisteminin Ayrıntılı Teşhisi ve Raporunun hazırlanması,
• Tüm Büyükşehir Belediyesi için Entegre Kentsel Su Yönetimi Stratejisi Raporunun hazırlanması,
• Seçilmiş Alan(lar) için Entegre Kentsel Su Yönetim Planı ve Raporunun hazırlanması.